6 ماده غذایی که به سرعت باعث تغییر رنگ دندان ها می شوند
تغییر رنگ دندان ها علل مختلفی دارد و از برخی مواد غذایی و نوشیدنی گرفته تا بیماری ها و ضربات می توانند موجب تغییر رنگ آن ها شود. سوای از تمام علل لک شدن، زرد شدن یا عوض شدن رنگ دندان ها، مهمترین علتی که باعث می شود دندان ها رنگشان را از دست دهند یا دچار تغییر رنگ شوند خوردن برخی غذاها، خوراکی ها و نوشیدنی ها است. در این مقاله به بررسی مهم ترین مواد غذایی که باعث بد رنگ شدن طرح لبخند ما می شوند پرداخته شده است.
جدول خلاصه از دلایل تغییر رنگ دندان + راه حل برای از بین بردن
| دسته | مورد | توضیح | راه‌حل / نکته |
|---|---|---|---|
| علت | چای و قهوه | چای مقصر اصلی زرد شدن دندان است و قهوه به‌خاطر رنگ تیره و اسیدی بودن لکه می‌اندازد. | مصرف کمتر و شست‌وشوی دهان با آب بعد از نوشیدن |
| علت | توت‌ها (توت، توت‌فرنگی، رازبری، کرانبری، بلوبری) | رنگدانه دارند و اسیدی‌اند، پس مینا را ضعیف می‌کنند. دانه‌های ریزشان هم بین دندانها گیر می‌کند. | مصرف کم و جایگزینی با میوه‌های روشن مثل توت سفید |
| علت | نوشابه و نوشیدنی‌های ورزشی | قند و اسید بالا مینا را فرسوده و نرم می‌کند و دندان به مرور تغییر رنگ می‌دهد. | کاهش مصرف و پرهیز از نوشیدنی‌های گازدار و شیرین |
| علت | سس سویا و سس‌های تیره (ادویه کاری، سس گوجه‌فرنگی) | رنگ تیره و اسیدیته بالا باعث لکه‌دار شدن قوی می‌شود. | استفاده از سس‌های روشن‌تر |
| علت | شراب قرمز و نوشیدنی‌های الکلی | سریع لکه می‌اندازد و می‌تواند تغییر رنگ دائمی، به‌خصوص نزدیک خط لثه، ایجاد کند. | محدود کردن مصرف الکل |
| علت | شیرینی‌جات | به دندان می‌چسبند و باعث خرابی و لکه می‌شوند. | محدود کردن مصرف و مسواک زدن بعد از خوردن |
| علت | بیماری‌ها و ضربه | بیماری‌ها و ضربه به دندان هم می‌توانند رنگ دندان را تغییر دهند. | مراجعه به دندانپزشک برای تشخیص علت |
| راه‌حل خانگی | جوش شیرین | خمیر جوش شیرین و آب لکه‌های سطحی را کم می‌کند. | احتیاط: زیاده‌روی به مینا آسیب می‌زند. |
| راه‌حل خانگی | روغن نارگیل یا کنجد | ۵ تا ۱۵ دقیقه در روز دهان را با آن بشویید تا باکتری و پلاک کم شود. | قبل از شروع با دندانپزشک مشورت کنید. |
| راه‌حل خانگی | پراکسید هیدروژن | غرغره‌ی محلول رقیق‌شده به سفید شدن دندان کمک می‌کند. | از داروخانه تهیه کنید، رقیق‌سازی را از داروساز بپرسید و قورت ندهید. |
| راه‌حل خانگی | سرکه سیب | به‌صورت دهان‌شویه یا همراه مسواک لکه‌ها را کم می‌کند. | احتیاط: اسیدی است و در استفاده‌ی زیاد مینا را فرسوده و تغییر رنگ را بدتر می‌کند. |
| راه‌حل دندانپزشکی | بلیچینگ (در مطب یا منزل) | مواد سفیدکننده لکه‌ها را از مینا پاک می‌کنند و رنگ دندان روشن می‌شود. | توسط دندانپزشک انجام می‌شود. |
| راه‌حل دندانپزشکی | ونیر (لمینت و کامپوزیت) | پوسته‌ی نازکی که عیوب ظاهری و رنگ دندان را می‌پوشاند. | مناسب تغییر رنگ‌های غیرقابل‌برگشت که با بلیچینگ برطرف نمی‌شوند. |
1. قهوه و چای (مهمترین علت تغییر رنگ دندان ها)
چای ها مقصر اصلی زرد شدن رنگ دندان هستند. و از آنجا که چای یک ماده رایج در بسیاری از فرهنگ ها است، ممکن است چندین بار در روز خورده شود. نوشیدن چای به میزان بالایی در درازمدت می تواند بزرگترین مقصر زرد شدن دندان ها باشد.
به همین ترتیب قهوه، سومین نوشیدنی پرمصرف در جهان پس از آب و چای است که می تواند به دلیل رنگ تیره و محتوای اسیدی اش باعث تغییر رنگ و گاه لکه دندان شود.
2. توت ها
اگرچه توت و میوه های مشابه دیگر، مواد مغذی حیاتی بدن ما را تأمین می کنند و منابع سالم ویتامین های طبیعی هستند، اما هنوز هم باید فقط در مقادیر اندازه گیری شده میل شوند.
برخی از میوه ها مانند انواع توت ها (توت معمولی، توت فرنگی، رازبری، کرانبری، بلوبری و …) دانه های ریزی دارند که می تواند بین دندان ها یا حفره ها و شکستگی های دندانی قرار بگیرند. توت ها، به طور خاص، بسیار اسیدی هستند و می تواند مینای دندان را ضعیف کند.
اسیدی بودن توت ها نه تنها باعث تحلیل مینای دندان می شود که باعث تغییر رنگ دندان ها نیز می شود. بنابراین مصرف توت ها را کاهش داده و حتی الامکان نمونه های سفید مانند توت سفید مصرف کنید. به جای مصرف میوه های رنگدانه دار نیز میوه هایی که رنگ روشن دارند بیشتر مصرف کنید.
3. نوشابه و نوشیدنی ورزشی به مرور موجب تغییر رنگ دندان می شود
از مدت ها قبل همه میدانیم که نوشیدنی های گازدار با قند بالا آفت صنعت تغذیه و بهداشت دندان هستند. اگرچه به دلیل غلظت الکترولیت ها برخی از نوشیدنی های ورزشی به عنوان ارزش افزوده برای ورزشکاران به بازار عرضه می شود، اما افراد معمولی از مصرف آنها سود زیادی نمی برند.
مقدار قند و اسید موجود در نوشابه ها می تواند به سرعت کالری بی ارزش ارائه داده، دندانها را فرسوده و سطح بالاتری از التهاب را در بدن ایجاد کند. دندان ها نیز به مرور زمان با نوشابه ها نرم و ضعیف می شوند.
پیشنهاد خواندنی : بروساژ ندان چیست و چه تفاوتی با جرم گیری ندان دارد ؟
4. سس سویا
اگر طرفدار طعم شور سس سویا هستید، ممکن است نیازمند یک سس جایگزین دیگر باشید. رنگ تیره و اسیدیته سویا این سس را مانند سایر انواع سس ها از جمله ادویه کاری و گوجه فرنگی یک عامل لکه دار قوی می کند و سبب تغییر رنگ دندان می شود. سس های با رنگ روشن تر ، ممکن است گزینه های بهتری برای جایزگینی باشند.
5. شراب قرمز
شرابهای قرمز به سرعت دندان ها را لکه دار می کنند و می توانند تغییر رنگ دائمی به ویژه نزدیک به خط لثه ایجاد کنند. به جز این مصرف تمام نوشیدنی های الکلی را به شدت محدود کنید تا از تغییر رنگ دندان ها مصون باشید.
6. شیرینی جات با چسبیدن به دندان باعث خرابی و تغییر رنگ دندان ها می شوند
ترکیبی از شکر، طعم های جالب و تبلیغات هوشمندانه، شیرینی ها را به عنوان یک گروه غذایی دشوار برای اجتناب ورزی، به ویژه برای کودکان تبدیل کرده است.
برخی از شیرینی ها به طور موقت رنگ زبان شما را تغییر می دهند یا مدت ها پس از مصرف، ته مانده یا ته مزه ای خوش طعم در دهان شما به جا می گذارند. این بدان معناست که به دندانهای شما نیز می چسبد و لکه دندان ایجاد می کند.
و از آنجا که شیرینی ها بسیار اعتیاد آور هستند، مصرف آنها در مقادیر زیاد شایع بوده و پرهیز از مصرف شیرینی جات ممکن است دشوار باشد، بنابراین محدود کردن هرچه بیشتر مصرف شیرینی جات ممکن است گزینه مناسب تری برای بسیاری از افراد باشد.
پیشنهاد خواندنی : همه چیز درباره جرم گیری دندان
با تغییر رنگ دندان ها چه کنیم؟
بسته به اینکه علت تغییر رنگ دندان ها چیست، روش های متفاوتی برای سفید کردن دندان ها و رفع تغییر رنگ ها وجود دارد. در این بخش ما روش های خانگی و دندانپزشکی برای سفید کردن دندان ها را توضیح داده ایم:
درمان های خانگی برای تغییر رنگ دندان
اگر روش طبیعی تری را ترجیح می دهید، چندین درمان خانگی وجود دارد که می تواند به کاهش تغییر رنگ دندان کمک کند. در حالی که ممکن است این درمان‌ها به اندازه درمان‌های حرفه‌ای دندانپزشکی موثر نباشند، اما می‌توانند به بهبود ظاهر و رنگ دندانهای شما کمک کنند. برخی از درمان های خانگی محبوب عبارتند از:
استفاده از جوش شیرین
مسواک زدن دندان ها با خمیری که از جوش شیرین و آب به دست آمده، می تواند به از بین بردن لکه های سطحی کمک کرده و لبخند شما را درخشان تر کند. با این حال، در خصوص استفاده از خمیر دندان جوش شیرین مراقب باشید زیرا استفاده بیش از حد از جوش شیرین می تواند به مینای دندان شما آسیب برساند.
استفاده از روغن های گیاهی
تمیز کردن دندان ها با روغن نارگیل یا روغن کنجد به مدت 5 تا 15 دقیقه در روز می تواند به حذف باکتری ها و پلاک ها و کاهش تغییر رنگ کمک کند. این یک روش قدیمی است ولی پیشنهاد می شود که قبل از امتحان کردن این روش حتما با دندانپزشک خود مشورت کنید.
استفاده از پراکسید هیدروژن
غرغره کردن محلول پراکسید هیدروژن رقیق شده با آب می تواند به سفید شدن دندان ها کمک کند. با این حال، رعایت دقیق دستورالعمل های استفاده از این محلول و اجتناب از قورت دادنش بسیار بسیار ضروری است. توجه داشته باشید که پراکسید هیدروژن حتما باید از داروخانه تهیه شود و نحوه رقیق سازی آن از داروساز پرسیده شود.چ
استفاده از سرکه سیب
استفاده از سرکه سیب به عنوان دهان شویه یا ترکیب کردن آن با آب و مسواک زدن می تواند به از بین بردن لکه ها کمک کند. با این حال در خصوص استفاده از این محلول احتیاط کنید زیرا ماهیت اسیدی آن در صورت استفاده بیش از حد می تواند مینای دندان را فرسایش دهد و به بدتر شدن تغییر رنگ دندان ها منجر شود.
گزینه های دندانپزشکی زیبایی برای رفع تغییر رنگ دندان ها
اگر به دنبال راه حل دائمی تر و متحول کننده هستید، دندانپزشکی زیبایی گزینه های مختلفی را برای درمان تغییر رنگ دندان ارائه می دهد. برخی از روش های رایج دندانپزشکی زیبایی عبارتند از:
بلیچینگ دندان
درمان های حرفه ای سفید کردن دندان که توسط دندانپزشک انجام می شود، می تواند به طور موثر رنگ دندان های شما را روشن کند. این درمان‌ها از مواد سفیدکننده برای از بین بردن لکه‌ها از مینای دندان استفاده می‌کنند و در نتیجه لبخندی درخشان‌تر ایجاد می‌کنند. گزینه های سفید کننده حرفه ای شامل بلیچینگ دندان در مطب و بلیچینگ دندان در منزل است.
پیشنهاد خواندنی : علت فرسایش یا ازبین رفتن مینای دندان چیست ؟
استفاده از ونیر های دندانی
ونیرها پوسته ها یا لایه های نازکی هستند که با کمک آن ها می توان عیوب ظاهری دندان ها را پنهان کرد. شناخته شده ترین ونیرهای دندانی لمینت دندان و ونیر کامپوزیت هستند. اگر تغییر رنگ دندان غیرقابل بازگشت باشد و با روش های خانگی یا دندانپزشکی مثل بلیچینگ قابل برطرف شدن نباشد، می توان با کمک لمینت ها یا ونیرهای کامپوزیتی تغییر رنگ ها را برطرف کرد.
چه تفاوتی بین پوسیدگی دندان و تغییر رنگ دندان وجود دارد ؟
پوسیدگی دندان یک بیماری عفونی است، اما تغییر رنگ دندان معمولاً فقط یک مشکل ظاهری است. پوسیدگی زمانی رخ می‌دهد که باکتری‌های دهان (مثل استرپتوکوکوس موتانس) قندها را مصرف و اسید تولید می‌کنند. این اسید مواد معدنی مینا را حل می‌کند (دمینرالیزاسیون) و اگر درمان نشود، حفره‌ای در دندان ایجاد می‌شود که به عاج و پالپ می‌رسد.
پوسیدگی ممکن است با لکه‌ی سفید گچی یا قهوه‌ای تا سیاه شروع شود و علائمی مثل حساسیت به سرد و گرم و شیرینی، درد و در مراحل پیشرفته آبسه ایجاد کند، پس حتماً به درمان دندانپزشکی (ترمیم یا درمان ریشه) نیاز دارد. در مقابل، تغییر رنگ دندان معمولاً به‌خاطر لکه‌های خارجی (چای، قهوه، سیگار)، لکه‌های داخلی (مصرف برخی داروها مثل تتراسایکلین در دوران رشد دندان، فلوروزیس، ضربه یا عصب‌کشی) و افزایش سن (نازک شدن مینا و نمایان شدن عاج زرد) رخ می‌دهد.
در این حالت ساختار دندان دست‌نخورده است و معمولاً درد یا حفره‌ای وجود ندارد. البته هر لکه‌ی تیره را نمی‌توان بی‌خطر دانست. لکه‌ی قهوه‌ای یا سیاه روی دندان می‌تواند نشانه‌ی پوسیدگی باشد و رنگ خاکستری دندان بعد از ضربه نشان می‌دهد عصب آن مرده است. به همین دلیل، تشخیص دقیق فقط با معاینه و رادیوگرافی دندانپزشک ممکن است.
جمع‌بندی
تغییر رنگ دندانها علت‌های مختلفی دارد، اما مهمترین عامل آن مصرف برخی غذاها و نوشیدنی‌هاست. چای و قهوه مقصر اصلی زرد شدن دندانها هستند و توت‌ها، نوشابه، سس سویا و سس‌های تیره، شراب قرمز و شیرینی‌جات هم به‌خاطر رنگدانه، اسیدیته یا قند بالا به مرور به مینا آسیب می‌زنند و لکه ایجاد می‌کنند. بیماری‌ها و ضربه به دندان هم می‌توانند باعث تغییر رنگ شوند.
برای رفع تغییر رنگ، هم درمان‌های خانگی مثل جوش شیرین، روغن نارگیل یا کنجد، پراکسید هیدروژن رقیق و سرکه سیب وجود دارد و هم روش‌های دندانپزشکی. درمان‌های خانگی ممکن است به اندازه‌ی روش‌های حرفه‌ای مؤثر نباشند و استفاده‌ی زیاد از جوش شیرین و سرکه سیب به مینا آسیب می‌زند. برای نتیجه‌ی مطمئن‌تر و ماندگارتر، بلیچینگ در مطب یا منزل و ونیر (لمینت و کامپوزیت) گزینه‌های بهتری هستند. ونیر مخصوص تغییر رنگ‌های غیرقابل‌برگشت است. بهتر است قبل از انتخاب هر روش با دندانپزشک مشورت کنید.
سوالات متداول
مصرف برخی غذاها و نوشیدنی‌ها، به‌ویژه چای و قهوه، مهمترین علت تغییر رنگ دندانها است.
چای، قهوه، توت‌ها، نوشابه و نوشیدنی‌های ورزشی، سس سویا و سس‌های تیره، شراب قرمز و شیرینی‌جات از رایج‌ترین عوامل لکه‌دار شدن دندانها هستند.
بله. توت‌ها مواد مغذی دارند، اما رنگدانه و اسید زیادشان مینا را ضعیف و دندان را کدر می‌کند. بهتر است در مقدار کم مصرف شوند و در صورت امکان، میوه‌های روشن‌تر مثل توت سفید جایگزین شوند.
شراب قرمز دندانها را سریع لکه‌دار می‌کند و می‌تواند تغییر رنگ دائمی، به‌ویژه نزدیک خط لثه، ایجاد کند.
بله. زیاده‌روی در مصرف جوش شیرین یا سرکه سیب به مینا آسیب می‌زند و سرکه سیب حتی می‌تواند تغییر رنگ را بدتر کند. پراکسید هیدروژن را هم فقط باید رقیق و طبق توصیه‌ی داروساز استفاده کرد و نباید قورت داده شود.
