نحوه استفاده روزانه و نگهداری از الاینر شفاف (راهنمای کامل مراقبت از ارتودنسی شفاف)
الاینر شفاف (اینویزیلاین) یکی از پرطرفدارترین روش های ارتودنسی نامرئی است که بدون جلب توجه اطرافیان دندان های شما را به تدریج مرتب می کند. اما شرط موفقیت درمان رعایت نکات مربوط به نحوه استفاده روزانه و نگهداری از الاینر شفاف است. از آنجا که الاینرها، متحرک هستند نیاز است که روزانه بین 20 تا 22 ساعت از آنها استفاده کنید و تنها در حین غذا خوردن، آشامیدن، مسواک زدن و نخ دندان کشیدن آن را داخل جعبه مخصوص خود قرار دهید تا از تغییر رنگ الاینرها و بروز سایر مشکلات جلوگیری کنید.
در این راهنما قصد داریم به تمام مواردی که نیاز است درباره نحوه استفاده روزانه و نگهداری از الاینر شفاف بدانید، بپردازیم تا از مشکلاتی که برخی از مراجعه کنندگان کلینیک های ارتودنسی که به دلیل بی توجهی به نکات مراقبتی با آن مواجه می شوند مثل بوی بد دهان، تحریک لثه، تغییر رنگ الاینر، شکستن پلاک متحرک ارتودنسی و … را شما تجربه نکنید؛ با ما همراه باشید.
الاینر شفاف چیست و چرا نحوه استفاده از آن مهم است؟
الاینر شفاف (پلاک شفاف ارتودنسی یا اینویزیلاین) از جنس پلاستیک بی رنگ است و یکی از محبوب ترین روش های ارتودنسی نامرئی برای اصلاح ناهنجاری های دندانی خفیف تا متوسط به کار می رود.
اهمیت نحوه نگهداری و استفاده روزانه از الاینر شفاف را می توان به متحرک بودن این نوع ارتودنسی و نیاز به همکاری بیشتر بیمار با متخصص ارتودنسی (ارتودنتیست) مرتبط دانست. در صورتی که بیمار روزانه حداقل 20 تا 22 ساعت الاینر را در دهان خود نگه ندارد و یا به طور روزانه آن را تمیز نکند ممکن است باعث افزایش طول درمان ارتودنسی، کاهش اثربخشی الاینرها، آسیب دیدگی و یا تغییر رنگ الاینر ارتودنسی شود.
نحوه صحیح قرار دادن الاینر روی دندان ها
برای جلوگیری از بروز عوارض استفاده نادرست از الاینر، قصد داریم در این بخش نحوه صحیح قرار دادن الاینرها روی دندان ها را آموزش دهیم.
1. شستن دست ها قبل از تماس با الاینر
از آنجا که الاینرها به طور مستقیم روی دندان ها قرار می گیرند و با بزاق دهان در ارتباط هستند، احتمال ورود آلودگی یا باکتری توسط دست ها به داخل دهان بسیار زیاد است. بنابراین قبل از هر بار جایگذاری یا برداشتن الاینر از دهان، حتما دست های خود را به خوبی با آب و صابون بشویید.
2. تمیز کردن دندان ها قبل از هر بار استفاده از الاینر شفاف
یکی از نکات مراقبتی مهم در صورت استفاده از پلاک شفاف ارتودنسی، مسواک زدن و نخ دندان کشیدن دندان ها قبل از هر بار استفاده از الاینرها است. در صورت باقی ماندن ذرات غذایی روی سطح دندان ها و قرار گرفتن الاینر روی دندان ها، این ذرات در لابهلای دندان و پلاک برای ساعات طولانی باقی می ماند که می تواند منجر به بروز مشکلاتی مثل بوی بد دهان، تحریک لثه و پوسیدگی دندان ها شود. بنابراین برای جلوگیری از بروز عوارض استفاده نادرست از الاینر شفاف حتما قبل از هر با استفاده از الاینرها، مسواک زدن و نخ دندان کشیدن را فراموش نکنید.
3. نحوه قرار دادن صحیح الاینر بر روی دندان ها
یکی دیگر از نکاتی که باید درباره نحوه استفاده روزانه و نگهداری از الاینر شفاف بدانید، مربوط به چگونگی جایگذاری صحیح الاینر ارتودنسی بر روی دندان ها است. برای این کار بهتر است ابتدا الاینر را بر روی دندان های جلویی قرار دهید و سپس با فشار ملایم و یکنواخت، به تدریج پلاک را بر روی سایر دندان ها سوار کنید.
توجه: به هیچ عنوان الاینر را با فشار زیاد یا به کمک گاز گرفتن بر روی دندان های خود جایگذاری نکنید؛ زیرا این کار باعث آسیب دیدگی الاینر یا حتی دندان ها می شود.
اگر الاینرها به سختی جا می افتند یا در انجام این کار احساس درد و فشار غیر عادی می کنید، از ادامه کار خودداری کنید و این موضوع را به دکتر ارتودنسی خود اطلاع دهید. در حالت طبیعی، الاینر باید به آرامی و بدون نیاز به فشار در جای خود قرار بگیرد؛ سختی بیش از حد در انجام این کار می تواند نشان از قالب گیری نادرست دندان ها و عدم تناسب الاینر با دندان های شما باشد.
چند ساعت در روز باید از الاینر استفاده کرد؟
یکی از فاکتورهای بسیار مهم در موفقیت درمان ارتودنسی نامرئی استفاده 20 تا 22 ساعته از الاینرها است. به توصیه بهترین متخصص ارتودنسی در صورت عدم رعایت ساعت استفاده از الاینر شفاف (20 تا 22 ساعت) دوره ارتودنسی طولانی تر می شود و یا حتی ممکن است به نتیجه دلخواه خود نرسید. بیماران ارتودنسی تنها می توانند در هنگام غذا خوردن، آشامیدن هر مایعی به جزء آب، مسواک زدن و نخ دندان کشیدن پلاک ها را از دهان خارج کنند و آن را در جعبه نگهداری الاینر قرار دهند. در سایر مواقع اعم از ساعت خواب و … باید به طور مداوم الاینرها در دهان باشند.
نحوه نگهداری روزانه از الاینر شفاف
توجه به نکات مربوط به نحوه استفاده روزانه و نگهداری از الاینر شفاف، علاوه بر جلوگیری از تغییر رنگ الاینر، شکستن پلاک متحرک ارتودنسی و بالا رفتن هزینه های ارتودنسی نامرئی دندان از بروز مشکلات پیچیده تر اعم از تحلیل لثه و پوسیدگی دندان ها جلوگیری می کند. در صورت شستشوی روزانه الاینر با آب ولرم و مسواک نرم و استفاده از محلول شستشوی الاینر به افزایش طول عمر آن و افزایش کیفیت درمان کمک می کنید. در ادامه بیشتر درباره نحوه مراقبت از الاینر شفاف صحبت خواهیم کرد:
نحوه شستن الاینر؛ استفاده از آب ولرم و مسواک نرم
با یک کار ساده، یعنی؛ شستشوی الاینرها پس از خارج کردن الاینر از دهان با آب ولرم و مسواک نرم از ایجاد پلاک های میکروبی و باقی ماندن مواد غذایی روی سطح الاینرها جلوگیری کنید. برای تمیز کردن الاینر شفاف، از یک مسواک نرم و مجزا استفاده کنید و سطح داخلی و خارجی آن به آرامی تمیز کنید.
توجه داشته باشید که برای شستشوی الاینر به هیچ عنوان از آب داغ استفاده نکنید؛ زیرا حرارت بالا باعث تغییر شکل پلاک می شود که ممکن است در این صورت نیاز به تعویض الاینر ارتودنسی داشته باشید. همچنین استفاده از خمیردندان های ساینده یا مواد سفید کننده برای تمیز کردن اینویزیلاین توصیه نمی شود؛ زیرا با این کار باعث ایجاد خراش روی سطح الاینر و یا حتی تغییر رنگ آنها می شوید.
استفاده از محلول ضدعفونی کننده الاینر
توصیه اکثر متخصصین ارتودنسی این است که علاوه بر شستشوی روزانه، الاینر را به صورت دوره ای در محلول یا قرص های ضدعفونی کننده الاینر قرار دهید. این محصولات به صورت اختصاصی برای الاینرها ساخته شده اند و بدون اینکه باعث آسیب دیدگی در ساختار و رنگ الاینرها شوند به حذف باکتری، از بین بردن رسوبات و کاهش بوی نامطبوع کمک می کنند.
توجه: از شستن الاینرها با وایتکس، سرکه غلیظ و دهان شویه های رنگی اکیدا خودداری کنید؛ زیرا این مواد منجر به کاهش شفافیت، آسیب دیدگی و تغییر رنگ الاینر می شوند.
خشک کردن قبل از نگهداری در جعبه مخصوص
یکی از نکاتی که کمتر کسی در نحوه استفاده روزانه و نگهداری از الاینر شفاف به آن توجه می کند مربوط به خشک کردن این محصول است. اگر می خواهید که برای غذا خوردن، آشامیدن، مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن برای مدتی الاینر را از دهان خارج کنید، حتما پس از شستشو آن را در معرض هوای آزاد قرار دهید تا خشک شود و یا اینکه با یک دستمال بدون پرز نم آن را بگیرید و سپس داخل جعبه نگهداری الاینر قرار دهید. زیرا در صورت قرار دادن الاینرهای خیس یا مرطوب در جعبه احتمال رشد باکتری ها و ایجاد بوی نامطبوع بیشتر می شود.
توجه: تنها الاینر ارتودنسی را در جعبه مخصوص خود نگهداری کنید و از پیچیدن آن داخل دستمال کاغذی، قرار دادن آن داخل کیف یا جیب خودداری کنید؛ زیرا با این کار احتمال گم شدن، آلوده شدن و شکستن الاینر شفاف افزایش می یابد. بهترین محل نگهداری الاینر، جعبه مخصوصی است که توسط ارتودنتیست در اختیار شما قرار می گیرد.
اشتباهات رایج هنگام استفاده از الاینر شفاف
موفقیت درمان ارتودنسی با الاینر شفاف تا حد زیادی به رعایت نکات نحوه استفاده و نگهداری از الاینر شفاف بستگی دارد. برخی اشتباهات به ظاهر ساده ممکن است منجر به تغییر رنگ، آسیب دیدگی الاینر، طولانی شدن روند درمان یا حتی مشکلات دهان و دندانی شود. از جمله اشتباهات رایج هنگام استفاده از الاینر شفاف عبارتند از:
- نوشیدن چای، قهوه و نوشابه: اگر این نوشیدنی های رنگی یا داغ را در حالی که الاینر در دهانتان است استفاده کنید، باید منتظر بروز مشکلاتی مثل تغییر رنگ یا حتی تغییر شکل الاینر باشید. بنابراین برای مراقبت از ارتودنسی شفاف قبل از نوشیدن چای، قهوه، نوشابه و سایر نوشیدنی های رنگی الاینر را از دهانتان خارج کنید.
- خوابیدن بدون شستشوی الاینر: اگر پس از صرف شام، نوشیدنی یا میوه، الاینر را بدون تمیز کردن در دهان قرار دهید و به خواب بروید، احتمال ایجاد بوی بد دهان، التهاب لثه و پوسیدگی دندان ها در اثر تجمع مواد غذایی و باکتری ها در سطح الاینر و مابین دندان ها وجود دارد.
- استفاده از الاینر شفاف کمتر از 20 تا 22 ساعت در روز: خارج کردن طولانی مدت الاینر باعث طولانی شدن روند درمان ارتودنسی یا حتی شکست درمان ارتودنسی می شود.
- جویدن آدامس با الاینر: این کار باعث چسبیدن آدامس به سطح الاینر و تغییر شکل یا حتی ترک خوردن پلاک ارتودنسی شفاف می شود.
- کشیدن سیگار: استعمال دخانیات علاوه بر آسیب به سلامت دهان و دندان، باعث زرد شدن و کاهش شفافیت الاینر می شود و ظاهر آن را تحت تأثیر قرار می دهد.
جدول عوارض استفاده نادرست از الاینر
رعایت نکردن دستورالعمل های نحوه استفاده و نگهداری از الاینر شفاف می تواند نتیجه درمان ارتودنسی را تحت تاثیر قرار دهد. در جدول زیر می توانید با عوارض استفاده نادرست از الاینر آشنا شوید:
| اشتباه | عوارض احتمالی |
| استفاده کمتر از ۲۰ تا ۲۲ ساعت در روز | طولانی شدن درمان و حرکت ناکافی دندان ها |
| مصرف نوشیدنی های رنگی با الاینر | تغییر رنگ، کدر شدن و کاهش شفافیت الاینر |
| شستن الاینر با آب داغ | تغییر شکل و عدم تطابق الاینر با دندان ها |
| تمیز نکردن روزانه الاینر | تجمع باکتری، بوی بد دهان و التهاب لثه |
| جویدن آدامس با الاینر | ترک خوردگی یا آسیب به الاینر |
| کشیدن سیگار با الاینر | زرد شدن الاینر و افزایش خطر مشکلات لثه |
| نگهداری از الاینر داخل دستمال کاغذی و یا هر چیز به غیر از جعبه مخصوص | گم شدن یا شکستن الاینر |
| تعویض خودسرانه یا دیرهنگام الاینر | اختلال در روند درمان و نیاز به اصلاح برنامه درمانی |
بایدها و نبایدهای نگهداری از الاینر
از جمله بایدها و نبایدهای نگهداری از الاینر که توجه به آنها در افزایش عمر الاینر و کاهش مدت زمان ارتودنسی موثر است عبارتند از:
بایدهای نگهداری از ارتودنسی
- شستشوی روزانه الاینر با آب ولرم و مسواک نرم؛
- خارج کردن الاینر از دهان قبل از خوردن، آشامیدن (به جزء آب)، مسواک زدن و نخ دندان کشیدن؛
- استفاده از الاینر شفاف به مدت 20 تا 22 ساعت در طول شبانه روز؛
- نگهداری از الاینر شفاف در جعبه مخصوص در مواقع عدم استفاده؛
نبایدهای نگهداری از ارتودنسی
- شستن الاینر با خمیر دندان به هیچ عنوان توصیه نمی شود.
- از شستن الاینر شفاف با آب داغ خودداری کنید.
- استفاده از سفید کننده هایی مثل وایتکس، سرکه و … برای تمیز کردن الاینرها ممنوع است.
- خودداری از مصرف دخانیات و جویدن آدامس در مواقعی که الاینر بر روی دندان ها نصب است.
تعویض الاینر؛ هر چند وقت یک بار؟
یکی از سوالات رایج بیماران کلینیک دندانپزشکی دنیا دنتال این است که هر چند وقت یک بار باید الاینر شفاف را تعویض کرد؟ در اغلب موارد، هر ست از الاینرها بین ۱ تا ۲ هفته استفاده می شود؛ اما زمان دقیق تعویض الاینر به فاکتورهایی مثل شدت ناهنجاری دندان ها، برنامه درمانی و نظر متخصص ارتودنسی بستگی دارد. به همین دلیل، هرگز نباید بدون مشورت با پزشک، الاینر را زودتر یا دیرتر از زمان تعیین شده تعویض کنید.
تعویض الاینر زودتر از موعد مقرر شده، ممکن است باعث شود دندان ها هنوز به موقعیت موردنظر نرسیده باشند و در نتیجه، الاینر بعدی به درستی عمل نکند. از طرفی، استفاده از یک ست الاینر برای مدت طولانی تر از زمان تعیین شده نیز توصیه نمی شود؛ زیرا پس از کامل شدن حرکت دندان ها، الاینر فعلی دیگر تاثیر درمانی جدیدی ندارد و تنها موقعیت دندان ها را حفظ می کند. شایان ذکر است که در شرایط استثنا و صلاحدید متخصص ارتودنسی ممکن است مدت زمان استفاده از هر الاینر برای بیماران خاص تغییر کند. همچنین در صورت شل شدن، ترک خوردن، تغییر حالت یا شکستن الاینرها ممکن است ارتودنتیست اقدام به تعویض الاینر کنید.
چه زمانی باید با متخصص ارتودنسی تماس بگیریم؟
رعایت نکات مربوط به نحوه استفاده و نگهداری از الاینر شفاف، احتمال بروز مشکل را به حداقل می رساند؛ اما در برخی شرایط لازم است در سریع ترین زمان ممکن با متخصص ارتودنسی خود تماس بگیرید. اگر هنگام استفاده از الاینر شفاف با درد شدید و غیرطبیعی مواجه شدید، احساس عدم تناسب الاینر با دندان ها را داشتید و همچنین در صورت گم شدن، ترک خوردگی یا شکستن الاینر یا عدم پیشرفت روند درمان با وجود استفاده صحیح از الاینر مواجه شدید، از ادامه درمان بدون مشورت با متخصص خودداری کنید. تشخیص و اقدام به موقع می تواند از طولانی شدن درمان و بروز مشکلات بیشتر جلوگیری کند.
اگر قصد ارتودنسی با الاینر شفاف را دارید یا در طول درمان با مشکلاتی مانند شکستن، گم شدن یا عدم تطابق الاینر مواجه شده اید، همین امروز برای دریافت مشاوره و تعیین وقت ویزیت با متخصصان کلینیک دندانپزشکی دنیا دنتال تماس بگیرید. بررسی به موقع شرایط الاینر، از طولانی شدن درمان و هزینه های اضافی جلوگیری می کند.
مشاوره رایگان ارتودنسی دندان
سوالات متداول نحوه استفاده روزانه و نگهداری از الاینر شفاف
بله، برای نوشیدن آب نیازی به خارج کردن الاینر از دهان نیست. اما برای نوشیدن سایر مایعات مثل قهوه، چای، آبمیوه و … به منظور جلوگیری از کدر شدن و تغییر رنگ الاینر، آن را از دهانتان خارج کنید.
بهترین روش تمیز کردن الاینر شفاف در خانه شستشو با آب ولرم با یک مسواک نرم است. همچنین می توانید طبق توصیه متخصص از محلول ضدعفونی کننده الاینر هم در کنار این دو روش استفاده کنید.
خیر، الاینر به خودی خود باعث بوی بد دهان نمی شود، اما در صورت رعایت نکردن نکات مربوط به نحوه استفاده و نگهداری از الاینر شفاف مثل شستشوی روزانه الاینر، مسواک زدن دندان ها و … ممکن است این مشکل پیش بیاید.
به توصیه متخصصین ارتودنسی برای دریافت نتیجه قابل قبول از درمان ارتودنسی نامرئی روزانه باید 20 تا 22 ساعت از این محصول استفاده کنید.
در صورت گم شدن یا آسیب دیدن الاینر، هر چه سریعتر به کلینیک ارتودنسی مراجعه کنید.
برای تمیز کردن اینویزیلاین به هیچ عنوان از آب داغ، خمیر دندان های ساینده، الکل، وایتکس، سرکه و دهانشویه های رنگی استفاده نکنید؛ زیرا این کار باعث تغییر شکل، تغییر رنگ و کدر شدن الاینر ارتودنسی شفاف می شود.
خیر. کشیدن سیگار در حالی که الاینر در دهان قرار دارد، باعث تغییر رنگ و کاهش شفافیت آن می شود. در صورت نیاز، ابتدا الاینر را خارج کرده و پس از شستشوی دهان، دوباره از آن استفاده کنید.