بروساژ دندان چیست؟ راهنمای کامل مراحل + تفاوتش با جرم گیری
بعضی از افراد با شکایت از اینکه با اینکه دائما مسواک میزنند، اما باز دندان هایشان کدر به نظر میرسد، یا لکه های چای و قهوه باعث زرد شدن دندان هایشان شده به کلینیک دندانپزشکی مراجعه میکنند و معمولا به این افراد بروساژ دندان پیشنهاد میشود. در این روش دندانپزشک با برس چرخان و خمیر مخصوص، لکه های سطحی روی دندان را پاک میکند. در این مقاله به بررسی اینکه بروساژ دندان چیست، چه فرقی با جرمگیری دارد، چطور انجام میشود، چه کسانی نیاز به بروساژ دارند، عوارض آن چیست و بعد از انجام آن باید چه نکاتی را رعایت کنید، خواهیم پرداخت.
بروساژ دندان در یک نگاه
پولیش یا بروساژ یکی از خدمات رایج دندانپزشکی است که در جدول زیر میتوانید با این پروسه درمانی و تفاوت آن با جرم گیری دندان آشنا شوید:
| موضوع | خلاصه |
|---|---|
| بروساژ چیست؟ | پولیش سطح دندان با برس یا کاپ چرخان نرم و خمیر مخصوص |
| هدف اصلی | کم کردن پلاک نرم و لکه های سطحی و صاف تر کردن سطح دندان |
| زمان انجام | معمولا بعد از جرم گیری و در همان جلسه |
| درد | معمولا بدون درد یا با ناراحتی کم؛ در دندان حساس ممکن است گزگز باشد |
| مناسب برای | لکه های سطحی چای، قهوه و سیگار |
| نیازمند ارزیابی دندانپزشک | دندان بسیار حساس، بیماری فعال لثه، ریشه های نمایان، دندان های ترمیم یا روکش شده |
| چه کارهایی را انجام نمیدهد | جرم را برنمی دارد و رنگ ذاتی دندان را سفید نمیکند |
| فاصله تکرار | با نظر دندانپزشک (معمولا هر 6 ماه یکبار) |
بروساژ دندان چیست؟
Brossage کلمه ای فرانسوی به معنی برس کشی است. بروساژ یا پولیش دندان به این شکل است که دندانپزشک سطح دندان ها را با برس نرم چرخان و خمیر مخصوص تمیز و صیقل میدهد.
هدف از انجام بروساژ دندان عبارتند از:
- پلاک های نرم باقی مانده روی سطح دندان را برمیدارد.
- لکه های ظاهری دندان مانند لکه چای، قهوه یا سیگار را کمتر میکند.
- با صاف و صیقلی کردن سطح دندان باعث میشود که پلاک ها دیرتر و سخت تر روی دندان بنشینند.
بروساژ معمولا بعد از جرم گیری دندان انجام میشود، چون ابتدا باید رسوبات سخت برداشته شوند و بعد سطح دندان پولیش شود. به همین دلیل خیلی از افراد جرم گیری دندان با بروساژ را یکی میدانند، در حالیکه هدف و ابزار آنها متفاوت است.

تفاوت بروساژ و جرم گیری دندان
در واقع جرم گیری مرحله قبل از بروساژ دندان است و به هیچ عنوان بروساژ نمیتواند جایگزین جرمگیری دندان شود؛ زیرا جرم (تارتار) رسوب سفت و کلسیفیه شده ای است که با مسواک و برس پولیش پاک نمیشود و فقط با ابزار مخصوص جرم گیری برداشته میشود.
در جدول زیر بیشتر به تفاوت بروساژ و جرم گیری دندان پرداختهایم:
| ویژگی | جرمگیری | بروساژ |
|---|---|---|
| هدف اصلی | برداشتن رسوبات سخت (جرم) از سطح دندان و زیر لثه | پولیش و صاف کردن سطح دندان و کاهش لکههای سطحی |
| ابزار | دستگاه اولتراسونیک و ابزارهای دستی جرمگیری | برس یا کاپ چرخان و خمیر پولیش |
| نوع رسوب | جرم سفت و پلاک سختشده | پلاک نرم و لکههای سطحی |
| ترتیب انجام | معمولاً اول انجام میشود | معمولاً بعد از جرمگیری انجام میشود |
| نیاز به انجام | بر اساس میزان جرم و سلامت لثه | بر اساس نظر دندانپزشک و وضعیت لکهها |
بروساژ دندان چگونه انجام میشود؟
مراحل بروساژ دندان بسته به شرایط دهان و دندان هر فرد ممکن است کمی فرق داشته باشد. اما روند کلی به شرح زیر است:
- معاینه اولیه: دندانپزشک وضعیت دندان ها و لثه را بررسی میکند و تشخیص میدهد بروساژ برای شما مناسب است یا نه.
- جرم گیری در صورت نیاز: اگر روی دندان ها جرم (تارتار) وجود داشته باشد، ابتدا جرمگیری دندان انجام میشود.
- پولیش با برس و خمیر: با برس یا کاپ نرم چرخان و خمیر مخصوص، سطح دندان ها یکی یکی تمیز و پولیش میشود.
- شست و شوی دهان: باقی مانده خمیر و ذرات با آب و ساکشن برداشته میشود.
- اقدامات تکمیلی در صورت صلاحدید دندانپزشک: مثل استفاده از مواد تقویت کننده مینای دندان (فلوراید) یا ارائه توصیه های مراقبتی.
فواید بروساژ دندان چیست؟
انجام بروساژ در شرایط مناسب این مزایا را به دنبال خواهد داشت:
- کاهش لکه های سطحی دندان: لکه های ناشی از چای، قهوه، سیگار و برخی غذاهای رنگی کم رنگ تر میشوند.
- سطح صاف تر دندان: سطح صیقلی تر باعث میشود پلاک دیرتر و سخت تر روی دندان بنشیند.
- ظاهر تمیزتر و روشن تر: دندان ها بعد از پولیش معمولا براق تر دیده میشوند.
- حس تازگی و تمیزی در دهان: بسیاری از افراد بعد از جلسه این حس را گزارش میکنند.

بروساژ چه چیزهایی را حل نمی کند؟
متاسفانه در بعضی سایت ها ادعاهای اغراق آمیز درباره مزایای بروساژ دندان، ارائه شده است. اما ما در این جا قصد داریم یک بار برای همیشه به شما بگوییم که بروساژ دندان جایگزین موارد زیر نمیشود:
- جرم را برنمیدارد: رسوب سفت (جرم) فقط با جرم گیری برداشته میشود و بروساژ معمولا بعد از آن انجام میشود.
- پوسیدگی دندان را درمان یا به تنهایی پیشگیری نمیکند: پولیش دندان می تواند راه حلی برای جلوگیری از پوسیدگی دندانی باشند اما پلاک ها ظرف چند ساعت دوباره روی دندان شکل میگیرند؛ و مسواک، نخ دندان، کنترل مصرف قند و فلوراید نقش اصلی را دارند.
- بیماری لثه را درمان نمیکند: اگر لثه شما خونریزی دارد یا متورم است نیاز به به معاینه و درمان تخصصی دارید.
- رنگ ذاتی دندان را تغییر نمیدهد. برای سفیدتر شدن دندان ها باید به سراغ روش هایی مثل بلیچینگ دندان بروید.
- تنها راه رفع بوی بد دهان نیست: با اینکه پولیش دندان میتواند در از بین بردن بوی بد دهان موثر باشد اما تنها راه رفع این مشکل نیست؛ زیرا بوی بد دهان میتواند دلایل متفاوتی داشته باشد (مثل لایه باکتریایی روی زبان یا مشکلات لثه) و علت آن باید توسط دندانپزشک بررسی شود.

عوارض بروساژ دندان چیست؟
در صورتی که بروساژ توسط دندانپزشک ماهر انجام شود، تقریبا عوارضی نخواهد داشت. با این حال، بعضی افراد ممکن است عوارض خفیف و موقتی را تجربه کنند که عبارتند از:
- بعد از پولیش دندان ممکن است دندان ها تا چند روز نسبت به سرما، گرما یا مزه های ترش کمی حساس شوند.
- اگر لثه ملتهب باشد، تماس با برس ممکن است باعث کمی سوزش یا خونریزی خفیف شود.
- اگر بروساژ بیش از حد، با فشار زیاد یا با خمیر بسیار ساینده انجام شود، میتواند به مینا آسیب بزند. به همین دلیل بروساژ باید فقط با نظر دندانپزشک و به تعداد لازم انجام شود، نه به صورت مکرر یا خودسرانه.
- در نواحی که لثه دچار تحلیل شده و ریشه دندان بیرون زده است، حساسیت بیشتر است.
توجه: اگر حساسیت بیشتر از چند روز ادامه پیدا کرد، درد شدید داشتید یا خونریزی لثه قطع نشد، دوباره به کلینیک مراجعه کنید. همچنین برای کاهش احتمال عوارض بروساژ دندان، سابقه حساسیت دندان و مشکلات لثه را قبل از جلسه به دندانپزشک بگویید.
آیا بروساژ دندان درد دارد؟
اکثر افراد بروساژ دندان را بدون درد یا با ناراحتی جزئی تجربه میکنند؛ زیرا با برس نرم و روی بخش سطحی دندان انجام میشود. البته این موضوع استثنا هم دارد:
- افرادی که دندان های حساسی دارند ممکن است کمی احساس سوزش یا گزگز داشته باشند.
- کسانی که مبتلا به التهاب لثه هستند، ممکن است تماس برس با لثه هایشان کمی ناراحت کننده باشد.
چه کسانی برای بروساژ دندان مناسب هستند؟
- کسانی که لکه های سطحی ناشی از چای، قهوه یا سیگار بر روی دندان هایشان دارند.
- افرادی که بعد از جرم گیری میخواهند سطح دندان هایشان کامل تر تمیز شود.
- افرادی که بدون مشکل خاصی در لثه و مینا، برای ظاهر دندان هایشان نگران هستند.
انجام بروساژ دندان برای افراد با شرایط زیر نیاز به ارزیابی ویژه توسط دندانپزشک دارد:
- دندان های بسیار حساس
- بیماری فعال لثه یا خونریزی شدید لثه
- ریشه های نمایان شده دندان
- دندان هایی با ترمیم، روکش دندان یا ونیر
در این موارد دندانپزشک تصمیم میگیرد بروساژ انجام شود یا روش دیگری مناسب تر است. خودتان بدون معاینه تصمیم نگیرید.
بروساژ دندان هر چند وقت یک بار لازم است؟
عدد ثابتی برای همه وجود ندارد. فاصله انجام بروساژ به میزان پلاک ها و لکه های روی دندان، عادت هایی مثل مصرف چای، قهوه یا سیگار دارد. اما به طور معمولا هر 6 ماه یکبار بروساژ به همراه جرم گیری و چکاپ های دوره ای دندانپزشکی انجام میشود.
مراقبت های بعد از بروساژ دندان
برای ماندگاری نتیجه و سلامت دهان این نکات را رعایت کنید:
- تا چند روز از خوردن غذاهای خیلی سرد و گرم پرهیز کنید.
- سعی کنید در روزهای اولیه بعد از پولیش دندان، غذاهای نرم و آبکی مصرف کنید.
- مسواک زدن منظم با خمیر دندان مناسب، دو بار در روز
- استفاده از نخ دندان روزانه
- استفاده از دهان شویه مناسب در صورت توصیه دندانپزشک
- کم کردن مصرف مواد رنگی (چای، قهوه، نوشابه، سیگار) به خصوص در روزهای اول بعد از بروساژ دندان

هزینه بروساژ دندان در سال 1405 چقدر است؟
طبق گزارش هایی که درباره تعرفه های دندانپزشکی در سال ۱۴۰۵ منتشر شده، هزینه جرم گیری دندان برای هر فک حدود یک میلیون تومان میشود؛ یعنی برای هر دو فک تقریبا دو میلیون تومان. بروساژ معمولا در همان جلسه و همراه جرمگیری انجام میشود، برای همین قیمت نهایی از کلینیکی به کلینیک دیگر کمی فرق میکند. این رقم فقط یک برآورد کلی است و مبلغ دقیق را دندانپزشک بعد از معاینه اعلام میکند.

جمع بندی
بروساژ دندان مرحله ای برای پولیش و صاف کردن سطح دندان است که پلاک نرم و لکه های سطحی را کم میکند و معمولا بعد از جرم گیری انجام میشود. این روش جایگزین جرم گیری یا بلیچینگ نیست و تصمیم برای انجام آن باید بعد از معاینه و با نظر دندانپزشک گرفته شود.
اگر می خواهید بدانید بروساژ برای شما مناسب است یا نه، همین حالا با دنیا دنتال تماس بگیرید یا نوبت خود را آنلاین رزرو کنید.
سوالات متداول
وقتی با ابزار مناسب و توسط دندانپزشک انجام شود و برای شرایط دهان شما مناسب باشد، معمولا روشی ایمن است. در دندانهای بسیار حساس یا لثه ملتهب، ممکن است ناراحتی ایجاد شود و باید با نظر دندانپزشک انجام شود.
این دو جایگزین هم نیستند. جرمگیری رسوبات سخت را برمیدارد و بروساژ سطح دندان را پولیش میکند. معمولا ابتدا جرمگیری و سپس بروساژ دندان انجام میشود.
بروساژ دندان لکه های سطحی چای، قهوه و سیگار را معمولا کم رنگ میکند. لکه هایی که درون ساختار دندان هستند با بروساژ برطرف نمیشوند و ممکن است روشهای دیگری لازم باشد.
در صورتی که به درستی و با مواد و ابزار مناسب انجام شود، معمولا مینا آسیب جدی نمیبیند. به همین دلیل بروساژ باید توسط فرد متخصص و با تکنیک درست انجام شود، نه به صورت خودسرانه یا با محصولات ساینده در خانه.
بروساژ لکه های سطحی را پاک میکند و سطح را صاف میکند، اما رنگ ذاتی دندان را تغییر نمیدهد. بلیچینگ برای روشن تر کردن رنگ خود دندان انجام میشود.